Een operatie heeft een datum.  Herstel niet.

Na de bilaterale mastectomie en reconstructie, dacht ik dat er een moment zou komen waarop alles weer “normaal” zou zijn. Een moment waarop de wonden gesloten zijn, de pijn verdwenen, de emoties verwerkt.

Vandaag weet ik dat herstel niet zo werkt.

Ons lichaam geneest volgens zijn eigen biologische ritme. Littekens sluiten. Wonden herstellen. Weefsels herschikken zich, maand na maand, in hun eigen tempo.  Herstel gaat over veel meer dan het lichaam.  Het gaat ook over vertrouwen leren voelen in je lichaam dat anders aanvoelt dan vroeger.  Over opnieuw thuiskomen in jezelf wanneer een deel van je geschiedenis zichtbaar in je lichaam geschreven staat.  Over leren luisteren naar signalen die je misschien jarenlang hebt genegeerd.

In mijn praktijk ontmoet ik mensen die denken dat ze sterker zouden moeten zijn.  Dat ze sneller zouden moeten herstellen.  Dat ze ondertussen toch verder zouden moeten staan.  Alsof herstel een wedstrijd is.

Wat als herstel geen rechte lijn is?

Wat als moeilijke dagen helemaal geen terugval zijn?

Wat als verdriet, boosheid, angst of onzekerheid geen tekenen van zwakte zijn, maar net getuigen van een proces dat aandacht vraagt.

 

Dr Stephen W. Porges, psycholoog, neurowetenschapper en grondlegger van de Polyvagaaltheorie, biedt hiervoor een waardevol kader: ze beschrijft hoe ons zenuwstelsel voortdurend, grotendeels onbewust, aftast of een omgeving veilig, gevaarlijk of levensbedreigend aanvoelt, en hoe dat onze staat van rust, verbinding, waakzaamheid of afsluiting mee bepaalt. Sommige specifieke anatomische aannames van de theorie liggen nog onder wetenschappelijke discussie, maar het kernidee sluit aan bij wat stress- en traumaonderzoek breed bevestigt: veiligheid is niet alleen een gedachte, het is tevens een lichamelijke ervaring.

Wanneer ons zenuwstelsel zich veilig voelt, ontstaat er ruimte voor verbinding, rust, nieuwsgierigheid en herstel.

Ontbreekt die veiligheid, dan schieten we gemakkelijker in vechten, vluchten of we sluiten ons af. Dat is geen fout van ons lichaam. Het is een eenvoudigweg een beschermingsmechanisme.

Daarom begint herstel niet met harder werken.  Het begint met luisteren naar je lichaam. Naar de signalen die het je stuurt: vermoeidheid, spanning, de nood aan rust, ook wanneer die niet in je agenda passen.

 

Misschien is dat vandaag jouw uitnodiging.  Niet de vraag of je al ver genoeg staat.

Wel de vraag die er echt toe doet:

“Wat heeft jouw lichaam vandaag nodig om zich een beetje veiliger te voelen?”

Daar begint herstel.